ساير بندهاي توضيحي در گزارش حسابرس مستقل


نويسنده: عبداله آزاد * (Azad.abdollah@yahoo.com)

ساير بندهاي توضيحي، بندهاي توضيحي پس از بند اظهارنظر است كه به موضوعي به جز موضوعات ارائه يا افشا شده در صورت هاي مالي اشاره دارد و به قضاوت حسابرس، براي درك استفاده كنندگان از:
    
    
    حسابرسي، مسووليت هاي حسابرس و گزارش حسابرس سودمند است.
    ساير بندهاي توضيحي، بلافاصله پس از بند اظهارنظر و بند تاكيد بر مطلب خاص يا در صورتي كه محتواي اين بند به بخش ساير مسووليت هاي گزارشگري مربوط باشد؛ در محل مناسبي در گزارش حسابرس درج مي شود. محتواي ساير بندهاي توضيحي به روشني نشان مي دهد كه:
    الف. ارائه و افشاي چنين توضيحاتي در صورت هاي مالي، الزامي نيست.
    ب. ساير بندهاي توضيحي شامل اطلاعاتي نيست كه حسابرس طبق قوانين، مقررات يا الزامات ديگر (براي مثال الزامات آيين رفتار حرفه اي در رابطه با محرمانه بودن اطلاعات) از ارائه آنها منع شده است.
    پ. ساير بندهاي توضيحي شامل اطلاعاتي نمي شود كه بايد توسط مديريت ارائه شود.
    ساير بندهاي توضيحي به حسابرس و فرآيند حسابرسي مربوط است. بنابراين، درج موضوعاتي مانند عدم رعايت برخي قوانين يا مقررات يا ضعف هاي كنترل هاي داخلي، در بخش ساير بندهاي توضيحي، جايگاهي ندارد. عدم رعايت قوانين و مقررات بايد در بخش گزارش در مورد ساير الزامات قانوني و مقرراتي نوشته شود. همچنين، براي نمونه، نبود يا كمبود پوشش بيمه اي دارايي ها و فعاليت هاي خطرپذير بنگاه مورد رسيدگي، ضعف كنترل هاي داخلي است كه اگر بااهميت باشد بايد در صورت هاي مالي افشا شود. در نتيجه اگر قضاوت حسابرس لازم باشد بايد موضوع در يك بند تاكيد بر مطلب خاص درج شود. افشا نکردن يا افشاي ناکافي و نامناسب نبود يا كمبود پوشش بيمه اي نيز مي تواند به دليل تحريف صورت هاي مالي، منجر به تعديل اظهارنظر حسابرس شود.
    مسووليت تهيه و ارائه صورت هاي مالي، با مديريت بنگاه مورد رسيدگي است و مندرجات گزارش حسابرس نمي تواند و نبايد جايگزين افشاي ناکافي و نامناسب در صورت هاي مالي تلقي شود. اگر افشا درباره يک موضوع بااهميت (فراگير يا غيرفراگير) ناکافي و نامناسب باشد حسابرس با توصيف مناسب موضوع در يک بند مناسب پيش از اظهارنظر، نظرش را نسبت به صورت هاي مالي تعديل مي کند.
    با توجه به مطالب بالا، ساير بندهاي توضيحي در شرايط نادر و تنها در موارد مربوط به حسابرس و فرآيند حسابرسي، در گزارش درج مي شود. بنابراين، آوردن بندهاي مختلف به بهانه اطلاع رساني يا پوشش حسابرس در بخش ساير بندهاي توضيحي گزارش حسابرس جايز نيست.
    طبق استاندارد حسابرسي 706 با عنوان بندهاي تاكيد بر مطلب خاص و ساير بندهاي توضيحي در گزارش حسابرس مستقل، موارد زير بايد در ساير بندهاي توضيحي بيايد:
    1. در مواردي كه پس از انتشار گزارش حسابرس و صورت هاي مالي، صورت هاي مالي مزبور به دلايلي تغيير كند؛ اشاره به اينكه صورت هاي مالي و گزارش حسابرس، تجديدنظر شده است.
    2. اگر صورت هاي مالي دوره گذشته توسط حسابرس ديگري حسابرسي شده باشد؛ اشاره به: الف. صورت هاي مالي دوره گذشته توسط حسابرس ديگري حسابرسي شده است و ب. نوع اظهارنظر و تاريخ گزارش حسابرس قبلي
    3. در مواردي که صورت هاي مالي دوره گذشته حسابرسي نشده است؛ تصريح به اينكه اطلاعات مقايسه اي، حسابرسي نشده است.
    4. اگر اصلاح ساير اطلاعات مندرج در گزارش هاي حاوي صورت هاي مالي حسابرسي شده، ضروري باشد و بنگاه مورد رسيدگي از انجام آن خودداري ورزد؛ حسابرس بايد در صورت ضرورت، چنين مغايرت هاي بااهميتي را در ساير بندهاي توضيحي در گزارش خود توصيف کند.
    5. در موارد گزارشگري درباره بيش از يك مجموعه صورت هاي مالي، براي نمونه ارائه دو گزارش حسابرسي، يكي براي صورت هاي مالي تهيه شده طبق استانداردهاي بين المللي گزارشگري مالي و ديگري براي صورت هاي مالي تهيه شده طبق استانداردهاي حسابداري ايران، اشاره به اينكه مجموعه ديگري از صورت هاي مالي توسط همان بنگاه اقتصادي طبق استانداردهاي بين المللي گزارشگري مالي نيز تهيه شده و حسابرس گزارش جداگانه اي درباره آن صورت هاي مالي منتشر كرده است.
    6. در موارد محدوديت در توزيع يا استفاده از گزارش حسابرس، مانند صورت هاي مالي تهيه شده براي تامين يک هدف خاص، اشاره به اينكه گزارش حسابرس تنها براي استفاده كنندگان خاص تهيه شده است و حسابرس در قبال انتشار و استفاده از آن توسط اشخاص ديگر مسووليتي ندارد.
    همان گونه که مشاهده مي شود؛ نمونه هاي بالا، همگي به فرآيند حسابرسي و مسووليت هاي حسابرس مربوط است.
    به طور کلي، بندهايي را که ممکن است به گزارش حسابرس افزوده شود، مي توان در چهار گروه زير آورد:
    الف. تحريف يا محدوديت بااهميت (غيرفراگير يا فراگير) يا ابهام فراگير پيش از بند اظهارنظر درج مي شود و موجب تعديل اظهارنظر حسابرس مي شود. تحريف شامل اشتباه و تقلب است و رعايت نکردن استانداردهاي حسابداري، از جمله افشاي نامناسب و ناکافي هم تحريف به حساب مي آيد.
    ب. مواردي که با وجود ارائه يا افشاي مناسب در صورت هاي مالي، به قضاوت حسابرس براي درك صورت هاي مالي توسط استفاده كنندگان، اهميت ويژه اي دارد؛ با هدف جلب توجه استفاده کنندگان به آن موضوع در بند تاكيد بر مطلب خاص، پس از بند اظهارنظر درج مي شود. براي نمونه، ابهام بااهميت ولي غيرفراگير که به گونه اي مناسب و کافي افشا شده در بند تاکيد بر مطلب خاص درج مي شود.
    پ. مواردي که به ساير الزامات قانوني و مقرراتي مربوط است. چنانچه حسابرس بربنياد قوانين يا مقررات، افزون بر مسووليت هاي بيان شده در استانداردهاي حسابرسي براي گزارش درباره صورت هاي مالي، مسووليت هاي گزارشگري ديگري را در گزارش حسابرس مطرح کند؛ بايد اين مسووليت ها در بخش جداگانه اي از گزارش با يک عنوان فرعي مناسب مانند گزارش در مورد ساير الزامات قانوني و مقرراتي درج شود. براي نمونه مي توان به گزارش وظايف بازرس قانوني اشاره کرد.ت. ساير بندهاي توضيحي که براي درك استفاده كنندگان از حسابرسي، مسووليت هاي حسابرس، يا گزارش حسابرس سودمند است و به حسابرس و فرآيند حسابرسي مربوط است. درنتيجه، بايد مطالب را به گونه اي مناسب دسته بندي کنيم و در يکي از گروه هاي بالاجاي دهيم. اگر موضوعي در هيچ يک از گروه هاي بالانمي گنجد؛ شايد جايش در گزارش حسابرس مستقل و بازرس قانوني نيست.
    * کارشناس ارشد حسابداري و حسابدار رسمي
    
    
    
 روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 2740 به تاريخ 30/6/91، صفحه 9 (بورس)

 


برچسب‌ها: گزارش حسابرس
نوشته شده توسط دکتر عبداله آزاد در شنبه یکم مهر ۱۳۹۱ |